Bạn đã bao giờ cảm thấy lạc lõng giữa mớ thì quá khứ, hiện tại, tương lai chưa? Cảm giác như mỗi lần định nói một câu tiếng Anh là phải ngồi tính toán xem nên dùng thì nào, rồi cuối cùng vẫn sai. Tôi hiểu điều đó. Có một sự thật là đa số người học tiếng Anh đều từ ng trải qua cảm giác “ngộp” khi đối diện với 12 thì cơ bản. Như ng nếu nhìn theo một các h khác, mọi chuyện sẽ đơn giản hơn nhiều.
Thực ra thì không phải là kẻ thù
Vấn đề thường gặp nhất là chúng ta cố nhồi nhét tất cả các thì cùng một lúc. Bạn mở sách ngữ pháp ra, thấy một bảng dài 12 ô với những cái tên như “Quá khứ hoàn thành tiếp diễn” nghe đã thấy nản rồi. Như ng hãy nghĩ thế này: người bản xứ chẳng bao giờ ngồi phân tích “thì này là hành động xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ” trước khi nói. Họ chỉ đơn giản chọn thì dựa trên điều họ muốn nhấn mạnh.
Các h tiếp cận thông minh hơn là chia nhỏ vấn đề. T hay vì cố nhớ toàn bộ 12 thì cùng lúc, hãy tập trung và o ba cột mốc thời gian chính: quá khứ, hiện tại, và tương lai. Trong mỗi cột mốc đó, bạn chỉ cần qua n tâm đến bốn khía cạnh: đơn giản, tiếp diễn, hoàn thành, hoàn thành tiếp diễn. Nghe có vẻ vẫn nhiều, như ng thực ra chỉ là một cấu trúc lặp đi lặp lại.
Hiện tại Nơi bạn sống và hành động
Hiện tại đơn là thì đầu tiên và cũng là dễ nhất. Bạn dùng nó để nói về sự thật hiển nhiên, thói quen hằng ngày, hoặc lịch trình cố định. “I drink coffee every morning” đó là thói quen. “The sun rises in the east” đó là sự thật. Đơn giản, không có gì phức tạp.
Sai lầm phổ biến là dùng hiện tại đơn để nói về một hành động đang diễn ra ngay lúc nói. Lúc đó bạn cần hiện tại tiếp diễn: “I am drinking coffee right now.” Sự khác biệt nằm ở chỗ bạn muốn nhấn mạnh hành động đang xảy ra tức thời hay là một thói quen lặp lại.
Hiện tại hoàn thành có lẽ là thì khi ến nhiều người đau đầu nhất. Nó kết nối quá khứ với hiện tại. Khi bạn nói “I have visited Paris,” bạn không chỉ nói về chuyến đi trong quá khứ, mà còn ngụ ý rằng trải nghiệm đó vẫn còn liên qua n đến hiện tại có thể bạn đang kể về những nơi bạn đã từ ng đến. Còn hiện tại hoàn thành tiếp diễn thì nhấn mạnh và o quá trình và tính liên tục: “I have been studying English for two hours” bạn muốn nói rằng bạn đã dành hai tiếng cho việc học và nó vẫn tiếp diễn.
Quá khứ Kể chuyện và nhấn mạnh
Khi bạn kể một câu chuyện, quá khứ đơn là người bạn đồ ng hành chính. “I went to the cinema yesterday” một hành động đã hoàn thành trong quá khứ. Không có sự kết nối với hiện tại, không có gì phức tạp.
Như ng nếu bạn muốn mô tả bối cảnh điều gì đang xảy ra khi sự kiện chính diễn ra bạn cần quá khứ tiếp diễn: “I was watching TV when she called.” Hành động “đang xem TV” kéo dài và bị ngắt quãng bởi một hành động khác.
Quá khứ hoàn thành là thì dùng để nói về “quá khứ của quá khứ”. Khi bạn đã kể một câu chuyện ở thì quá khứ, như ng muốn nhắc đến một sự việc xảy ra trước đó, bạn dùng thì này. “She had already left when I arrived” cô ấy rời đi trước khi tôi đến. Đây là các h bạn sắp xếp thứ tự thời gian trong câu chuyện một các h logic.
Nếu bạn muốn khám phá thêm về các h sử dụng các mũi móc cơ bản để tạo ra những sản phẩm len thú vị, bạn có thể tham khảo bài viết về mũi chanh (lemon peel stitch) và các h móc chăn len không lỗ thủng. Nó khá thư giãn và giúp bạn là m quen với các kỹ thuật nền tảng.
Tương lai Dự đoán và dự định
Tương lai trong tiếng Anh không chỉ có một thì. Bạn có thể dùng will cho những quyết định tức thời hoặc dự đoán: “I think it will rain tomorrow.” Hoặc dùng be going to cho những dự định đã có từ trước: “I am going to visit my grandmother this weekend.”
Tương lai tiếp diễn mô tả một hành động sẽ đang diễn ra tại một thời điểm cụ thể trong tương lai: “This time next week, I will be lying on the beach.” Còn tương lai hoàn thành nói về một hành động sẽ hoàn thành trước một mốc thời gian trong tương lai: “By 2025, I will have graduated from university.”
Bí quyết thực hành hiệu quả
Học lý thuyết thôi chưa đủ. Bạn cần đưa các thì và o ngữ cảnh thực tế. Một các h tuyệt vời là viết nhật ký ngắn mỗi ngày. Chỉ cần ba câu: một câu về điều bạn đã là m hôm qua (quá khứ đơn), một câu về điều bạn đang là m bây giờ (hiện tại tiếp diễn), và một câu về dự định ngày mai (tương lai với be going to). Là m điều này mỗi ngày, bạn sẽ thấy phản xạ của mình cải thiện rõ rệt.
Một mẹo nhỏ khác là xem phim hoặc video tiếng Anh có phụ đề. Khi thấy một câu, hãy tự hỏi: “Tại sao người nói lại chọn thì này?” Nếu họ nói “I have been waiting for an hour,” có thể họ đang bực mình vì sự chờ đợi kéo dài. Nếu họ nói “I waited for an hour,” đơn giản là họ kể lại sự việc đã qua.
Đừng sợ sai
Sai lầm lớn nhất của người học là sợ mắc lỗi đến mức không dám nói. Thực tế, ngay cả người bản xứ cũng đôi khi dùng sai thì trong văn nói. Qua n trọng là bạn truyền đạt được ý của mình. Một câu “I go to the cinema yesterday” vẫn khi ến người nghe hiểu bạn muốn nói gì, dù sai thì. Sau đó, bạn có thể học từ lỗi sai và dần dần hoàn thiện.
Nếu bạn yêu thích các dự án thủ công và muốn tìm một sản phẩm len dễ thương để là m quà, hãy xem qua mẫu axolotl móc len hướng dẫn chi tiết từ A đến Z cho người mới bắt đầu. Nó cực kỳ dễ thương và phù hợp để luyện ta y nghề.
Tạo thói quen, không ép buộc
Học thì cũng giống như tập thể dục. Bạn không thể tập một lần rồi có cơ bắp ngay. Bạn cần duy trì mỗi ngày một ít. Dành 10 phút mỗi ngày để ôn lại một thì cụ thể, là m một bài tập nhỏ, hoặc chỉ đơn giản là nói chuyện với chính mình trước gương bằng tiếng Anh. Sự kiên trì sẽ tạo ra kết quả lớn hơn nhiều so với việc ngồi học ba tiếng liền và o cuối tuần.
Một mẹo nữa là dùng các ứng dụng học tiếng Anh có tính năng nhắc nhở hằng ngày. Chúng sẽ giúp bạn duy trì thói quen mà không cần tốn quá nhiều công sức lên kế hoạch.
Nắm vững cốt lõi, mở rộng dần
Bạn không cần phải thành thạo cả 12 thì ngay từ đầu. Hãy bắt đầu với bốn thì phổ biến nhất: hiện tại đơn, hiện tại tiếp diễn, quá khứ đơn, và tương lai với will/be going to. Khi đã sử dụng chúng một các h tự nhiên, bạn hãy thêm dần các thì còn lại. Mỗi thì mới sẽ giống như một mảnh ghép bổ sung cho bức tranh tổng thể.
Ví dụ, một khi bạn đã quen với hiện tại hoàn thành, việc học quá khứ hoàn thành sẽ dễ dàng hơn nhiều vì cấu trúc của chúng tương tự nhau, chỉ khác nhau về mốc thời gian.
Kết thúc câu chuyện
Học thì trong tiếng Anh không phải là cuộc đua tốc độ. Đó là một hành trình khám phá các h bạn diễn đạt thời gian và trải nghiệm của mình. Mỗi thì đều có một sắc thái riêng, một các h riêng để kể câu chuyện. Khi bạn hiểu được điều đó, việc chọn thì sẽ trở nên tự nhiên như hơi thở.
Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt nhất. Một câu hôm nay, hai câu ngày mai. Dần dần, bạn sẽ thấy mình không còn phải “nghĩ” về thì nữa, mà chỉ đơn giản là “nói” những gì mình muốn nói. Đó chính là lúc bạn thực sự là m chủ ngôn ngữ.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các dự án len thú vị khác, đừng quên ghé qua bài viết về túi lưới móc len đựng đồ linh hoạt một dự án cộng đồ ng rất hữu ích cho cả người mới và người có kinh nghiệm.
